O ‚THE THIRD PLATE: FIELD NOTES ON THE FUTURE OF FOOD’ DANA BARBERA

The Third Plate: Field Notes on the Future of Food’ Dana Barbera to pozycja obowiązkowa dla świadomych konsumentów jedzenia, obok choćby „Zjadania zwierząt” J.S. Foera.

Książka wciąga jak najlepszy kryminał, nawet (zwłaszcza…) we fragmentach o uprawach zbóż czy składzie i „wewnętrznym” życiu gleby. Momentami czyta się ją też jak niezłą powieść inicjacyjną, rewolucyjny manifest lub świetnie napisany esej o historii najnowszej.

Dan Barber to nowojorski szef kuchni prowadzący dwie restauracje: Blue Hill i Blue Hill at Stone Barns – ta druga przy centrum edukacji i farmie non-profit należącej do rodziny Rockefellerów, gdzie – bardzo upraszczając – pokazuje się Amerykanom, jak wygląda krowa, a jak marchewka i jak naprawdę powinno smakować jedzenie, które zazwyczaj kupują w supermarkecie.

 

Książka została wydana w 2014 roku, a powstawała około 10 lat, co chyba tłumaczy, dlaczego udało się w niej zawrzeć tyle smakowitych faktów.

Karmię Cię czyta Dana Barbera

Czytajcie ‚The Third Plate’, jeśli chcecie się dowiedzieć, skąd zdaniem naukowców bierze się smak jedzenia – to, jak się okazuje, wciąż bardzo zagadkowe dla nauki procesy; o spowodowanej przez przemysłowe rolnictwo katastrofie ekologicznej w Stanach Zjednoczonych w latach 30-tych XX w. zwanej Dust Bowl, kiedy 19 równinnych stanów było przez kilka lat regularnie nawiedzanych przez kurzowo-piaskowe burze pogrążające w ciemnościach wszystko i wszystkich; czy też o genezie, przebiegu i ocenie tzw. ‚Green Revolution’, zainicjowanej w latach 40-tych XX w. przy współpracy USA i Meksyku, która rozlała się w latach 50-tych na niemal cały świat i z jednej strony pozwoliła zmaksymalizować wydajność upraw, a zatem zmniejszyć problem głodu, ale z drugiej przyczyniła się do powstania nieznanych wcześniej rolniczych monokultur, wymagających stosowania pestycydów i sztucznych nawozów na skalę masową. To dramatycznie wyjałowiło gleby, a tym samym pogorszyło jakość powszechnie dostępnego jedzenia, co nie pozostało bez wpływu na rozwój chorób cywilizacyjnych. Mimo, że pisana z amerykańskiej perspektywy, książka mówi także o naszych własnych talerzach, bo przecież analogiczne procesy intensywnego i przemysłowego „wytwarzania” roślin i zwierząt zachodzą w Europie.

Czytajcie Dana Barbera także wtedy, gdy chcecie poznać genezę słowa „restauracja”; dowiedzieć się, co to jest i dlaczego jemy głównie „martwą mąkę”, choć dostępna i zdrowsza jest „żywa mąka” o nieporównywalnie lepszym smaku; gdzie na świecie żyją najszczęśliwsze gęsi i świnie; co szef kuchni mający obsesję na punkcie ryb potrafi wyczarować z planktonu; dlaczego absolutnie nie wolno jeść pacyficznego tuńczyka błękitnopłetwego; i jakiego typu doświadczeniem może być gotowanie nago.

Dla porządku: nie jestem pewna, czy Dan Barber jest mistrzem pióra – choć zapewne jest mistrzem gotowania – być może po prostu miał świetną pomoc przy redagowaniu tej długiej skądinąd książki. Niemniej, mimo kilku zbędnych powtórzeń, ‚The Third Plate’ doskonale się czyta i jest to lektura odkrywcza, a na poziomie faktograficznym arcyciekawa.

Barber jawi się jako refleksyjny człowiek-instytucja (w 2009 roku został uznany przez magazyn Time za jednego ze 100 najbardziej wpływowych ludzi na świecie), którego interesuje przyszłość naszej planety, dlatego działa na rzecz opóźnienia grożącej nam prawdopodobnie ostatecznej katastrofy ekologicznej. Książka jest aktualnym i budującym, nawet jeśli nieco utopijnym, głosem-propozycją, jak wytwarzać jedzenie dla rosnącej populacji ludzi na ziemi w sposób bardziej zrównoważony (sustainable) i mniej szkodliwy dla różnych ekosystemów.

Na ile jednak punkt widzenia i projekt Dana Barbera pozostaje elitarny, pomimo egalitarnych intencji, oceńcie sami.

Miłośnikom ruchomych obrazków polecam też film o Barberze i o Blue Hill at Stone Barns z pierwszego sezonu ‚Chef’s Table’ Netflixa.


Spodobał Ci się ten wpis? Udostępnij go na FB i oznacz w komentarzach znajomych, których mógłby zainteresować. Sharing is caring. Dziękuję!

Facebook Comments

10 Comments

  1. Nie słyszałem o opisywanej przez Ciebie pozycji, aczkolwiek po przeczytaniu twojej recenzji wydaje mi się, że chętnie bym po nią sięgnął. Będzie to miła alternatywa od innych książek! Pozdrawiam 😉

  2. Suma summarum tą krótką notką wzbudziłaś moje zainteresowanie i zastanawiam się czy faktycznie nie sięgnąć po ‚The Third Plate’, albo przynajmniej dowiedzieć się czegoś więcej w temacie smaków 🙂

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *